Τα Ιόνια νησιά και ιδιαίτερα η Ζάκυνθος, η Κεφαλονιά και η Λευκάδα χαρακτηρίζονται από υψηλή σεισμικότητα ως αποτέλεσμα της κομβικής τους θέσης στην περιοχή «συνάντησης» τριών λιθοσφαιρικών πλακών. Το γεγονός αυτό τα θέτει συχνά στο επίκεντρο γεωεπιστημονικών ερευνών από εθνικές, αλλά και διεθνείς ερευνητικές ομάδες.

Από το καλοκαίρι 2015, στην περιοχή του Κούταβου (Αργοστόλι) έχει εγκατασταθεί μια σπάνια – σε παγκόσμιο επίπεδο – ερευνητική υποδομή, η οποία έχει το ακρωνύμιο “ARGONET” (https://argonet-kefalonia.org/ ) και περιλαμβάνει:

• 2 σταθμούς καταγραφής της εδαφικής επιτάχυνσης στην επιφάνεια του εδάφους
• 4 σταθμούς καταγραφής της εδαφικής επιτάχυνσης μέσα σε γεωτρήσεις σε βάθη από 6 έως 83 μέτρα
• 2 μετεωρολογικούς σταθμούς
• 2 σταθμούς παρακολούθησης της εδαφικής υγρασίας σε βάθος έως 1 μέτρο
• 4 σταθμούς μέτρησης της πίεσης των πόρων στους επιφανειακούς γεωλογικούς σχηματισμούς σε γεωτρήσεις σε διάφορα βάθη

Η υποδομή στοχεύει στην καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς των επιφανειακών γεωλογικών σχηματισμών κατά τη διάρκεια ισχυρών σεισμών και μέσω αυτής στη βελτίωση των αντισεισμικών κανονισμών και την αποτελεσματικότερη προστασία των πολιτών και των περιουσιών τους από το φυσικό φαινόμενο του σεισμού.

Τα δεδομένα που παράγονται από το ARGONET μεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε κεντρικούς εξυπηρετητές των ερευνητικών κέντρων που συμμετέχουν στη λειτουργία του και διατίθενται άμεσα στη διεθνή επιστημονική κοινότητα για κάθε ερευνητικό σκοπό.

Με κέντρο την υποδομή ARGONET σχεδιάζονται και υλοποιούνται κατά διαστήματα μεγάλα εθνικά και διεθνή ερευνητικά προγράμματα, στο σύνολό τους ή κατά τμήμα (π.χ. SIGMA³ https://sigma-programs.com/; CASHIMA³; UNMASK που χρηματοδοτήθηκε από το ΕΛΙΔΕΚ κ.α.). Πρόσφατα (Μάρτιος 2026) ξεκίνησε ένα νέο ερευνητικό πείραμα που περιλαμβάνει την εγκατάσταση >80 σεισμογράφων που καλύπτουν μεγάλο μέρος της επιφάνειας της Κεφαλονιάς (Σχήμα 1). Το πείραμα αυτό θα διαρκέσει ~1 χρόνο και θα συλλέξει δεδομένα ακόμα και από πολύ μικρούς σεισμούς που γίνονται καθημερινά στην ευρύτερη περιοχή της Κεφαλονιάς και δεν γίνονται αντιληπτοί από τους κατοίκους. Τα δεδομένα θα επεξεργαστούν νέοι επιστήμονες, υποψήφιοι διδάκτορες και μεταδιδάκτορες, με σκοπό τη βελτίωση της ακρίβειας των θέσεων των σεισμών. Οι βελτιωμένες θέσεις θα επιτρέψουν τη διάκριση των πολυάριθμων ρηγμάτων που ενεργοποιούνται και δίνουν σεισμούς ταυτόχρονα στην περιοχή και τη βαθύτερη κατανόηση του σεισμικού κινδύνου.

Σχήμα 1: Χάρτης θέσεων των προσωρινών σεισμολογικών σταθμών που εγκαταστάθηκαν στο πλαίσιο διεθνούς ερευνητικής συνεργασίας τον Μάρτιο 2026 με σκοπό τη συλλογή δεδομένων μικρο-σεισμικότητας.

Οι φορείς που συνέπραξαν για την εγκατάσταση του ARGONET και συμβάλουν στην απρόσκοπτη λειτουργία του είναι:

Από τη Γαλλία

• Alternative Energies and Atomic Energy Commission (CEA)
• Électricité de France (EDF)
• International research laboratory in Earth Science (ISTERRE)

Από την Ελλάδα

• Ινστιτούτο Τεχνικής Σεισμολογίας και Αντισεισμικών Κατασκευών (ΙΤΣΑΚ-ΟΑΣΠ)
• Τμήμα Γεωλογίας Πανεπιστημίου Πατρών
• Τμήμα Ψηφιακών Μέσων και Επικοινωνίας Ιονίου Πανεπιστημίου